Voeding en gezondheid

Overgewicht wordt ook in Nederland een steeds groter probleem. Dat in de VS een groot deel van de mensen (veel) te zwaar is, is geen nieuws. Maar ook bij ons krijgen we steeds meer te maken met de problemen door overgewicht. Heel veel ziekten en aandoeningen worden veroorzaakt of worden erger door overgewicht. Dus ook alle adviezen bij de behandeling en begeleiding van veel chronische ziekten (arthrose – slijtage van gewrichten, suikerziekte, COPD – “chronische bronchitis” en hart- en vaatziekten bijvoorbeeld) beginnen met afvallen en voedingsadviezen  Maar iedereen weet, ook ik, dat afvallen makkelijk klinkt, maar o zo moeilijk is. Vooral om het bereikte resultaat vast te houden. Ieder Nieuwjaar en voor iedere zomer worden er wel wat kilo’s afgelijnd, maar ontelbaar onderzoeken tonen aan dat dit resultaat zeer zelden blijvend is.

Kort geleden stond in een van de medische vakbladen een artikel dat dikke dokters minder vaak naar diëtisten verwijzen.  Dit zou komen omdat deze dokters het probleem van overgewicht of de gevolgen daarvan bagatelliseren.  Zij tillen er minder zwaar aan. Of omdat patiënten een advies over afvallen minder serieus nemen als de dokter zelf te zwaar is. Aan de andere kant boeken magere dokters en diëtisten ook maar weinig succes in de strijd tegen de toenemend overgewicht in de maatschappij. Ik hoor het terug van mijn patiënten: “Die draadnagel heeft makkelijk praten !”

Als huisarts met overgewicht weet ik als geen ander hoe moeilijk afvallen is. Hoe groot de verleiding is van eten dat je lekker vindt (de ene mens chocolade, de ander misschien chips) en hoe goede voornemens aan een goed gedekte tafel op de achtergrond kunnen raken.  Dit geldt trouwens ook voor roken en voor alcohol en nog veel meer zaken. Verder is het zo dat het moeilijk is om gemotiveerd te raken zolang je geen “last” hebt van je “aandoening” (overgewicht, roken enzovoort).

Over voeding, dieet en gewicht zijn vele boekenkasten vol  geschreven. Diëten zijn er in soorten en maten en allemaal hebben ze succes, zolang je je eraan houdt. De resultaten vallen meestal wat tegen en na korte of iets langere tijd gaat het dieet vervelen, gaan mensen smokkelen en komen de kilo’s er weer aan.  Een goed dieet moet dus vol te houden zijn en betekent dus een omslag in het dagelijkse eetpatroon en dus een blijvende gedragsverandering. Dit betekent dat iemand zijn gewoontes die al jarenlang zijn ingeslepen, moet veranderen. En dit heeft gevolgen voor het hele gezin.

Iedereen die op dieet wil of zich met voeding bezig houdt, zou eerst het boekje “wat is nu gezond” van prof. dr. Martijn Katan moeten lezen.  Op zijn website mkatan.nl staat ook heel veel informatie over verstandig eten en de zin en onzin van sommige adviezen. Op een heldere manier worden feiten uitgelegd en fabels en onwaarheden over voeding toegelicht.

Daarna kan een diëtiste met u kijken hoe uw eigen voedingspatroon eruit ziet en waar de “geniepige calorieën” zitten. Welke dingen u zou kunnen veranderen in uw dagelijks leven om af te vallen. Eén voorbeeld wil ik daarbij nog noemen: Regelmatig zie ik tegen 6 uur voor het stoplicht of in de file, dat mensen achter het stuur iets zitten te snaaien. Een zakje chips of een gevulde koek bijvoorbeeld.  Deze mensen hebben natuurlijk tussen 12 en 1 uur geluncht en zijn op weg naar huis, maar het avondeten duurt nog even. De zin in “ iets kleins”  is onbedwingbaar. Benzinepompen leven ervan. Maar kijk maar op de verpakking hoeveel calorieën zo’n tussendoortje bevat.  In het veranderen van dit soort gewoontes is veel winst te boeken. Het duurt even voor het op de weegschaal zichtbaar wordt, maar uiteindelijk zijn het kilo’s die eraf blijven.

 

Politiek & Zorg

Over een krappe week verkiezingen en er gaat veel aandacht naar de stijgende zorgkosten. Gelukkig besteedde de landelijke pers aandacht aan het feit dat 75 % van de artsen tegen concurrentie in de zorg zijn. Ik ben het daar van harte mee eens.

shapeimage_1 (1)Concurrentie betekent: kijken wat een collega doet en dan roepen dat je het beter of goedkoper kunt. Dat betekent dat de zieke een consument is die een product koopt, liefst het beste en ook nog het goedkoopste. Dat is mooi als u zelf al een diagnose hebt (ik wil een nieuwe heup, want mijn oude is versleten), maar wie bepaalt dan wat het beste is of het goedkoopste? De zorgverzekeraar? de arts? Elsevier of het AD?

Nog moeilijker wordt het als u een paar dagen koorts heeft en wilt weten of u iets ernstigs mankeert of dat u alleen nog wat moet uitzieken. Wie is dan de beste? Het is dan belangrijk dat u kunt vertrouwen op het oordeel van uw arts. En als uw eigen arts er niet is, dan wilt u even goed kunnen vertrouwen op zijn waarnemer. Het is dan belangrijk dat artsen samenwerken en overleggen en aan elkaar overdragen, maar niet elkaars vliegen afvangen.

We hebben het gezien in verschillende sectoren. Neem bijvoorbeeld de mobiele telefonie: Moordende concurrentie tussen de verschillende aanbieders; Gouden beloftes en ondoorzichtige contracten, maar uiteindelijk heeft de OPTA of Nelie Kroes de prijzen naar beneden gedwongen. Zo zal er in de zorg ook gekeken moeten worden, waar de kostenstijging vandaan komt en die proberen te beteugelen.

Dat is natuurlijk eenvoudiger gezegd dan gedaan. Natuurlijk gaan ziekenhuizen al prijsbewust om met bijvoorbeeld kunstheupen. De 95-jarige rolstoelpatiënt, die een heup breekt zal een andere-goedkopere heup geïmplanteerd krijgen dan de kwieke 60-jarige die een versleten heup heeft en nog 30 jaar wil lopen. Maar ook ziekenhuizen zijn inmiddels bedrijven, met veel administratieve taken en dus personeel, met elektronische dossiers op computernetwerken die beveiligd moeten worden.

Verder moet er steeds vaker voldaan worden aan protocollen en zorgpaden. Fouten moeten voorkomen worden en dus worden er steeds meer controles en zekerheden ingebouwd. Extra foto’s, extra onderzoeken, second opinions, die allemaal geld kosten. Let wel ! Niet dat ene foto’tje kost zoveel geld, of dat extra onderzoek als er twijfel is, maar de organisatie om uit gewoonte steeds meer foto’s te maken voor “je weet maar nooit” , of de second opinion voor “2 weten meer dan 1” slokt steeds meer geld.

Zo zijn er veel meer gebieden waar kritisch naar gekeken moet worden. Met gezamenlijke inspanning van artsen en bestuurders en zorgverzekeraars en overheid. Ik zou willen pleiten voor een overheid die meer reguleert en niet de zorgverzekeraar die alleen aan zijn eigen winst denkt of de concurrerende arts die samenwerking in de weg staat.

Prof Tulleken en de Prins

Helaas is het nieuws over Prins Friso erger dan we hadden kunnen vermoeden. De dubieuze rol die professor Tulleken speelde, door ons valse hoop te geven laat ik even buiten beschouwing.

Wat ik erg vind aan het optreden van prof Tulleken in Pauw & Witteman, is dat hij stelt dat iedereen in een ziekenhuis toegang heeft tot alle medische gegevens van alle patiënten en daar naar hartelust gebruik van maakt. Natuurlijk kunnen artsen en verpleegkundigen bij medische gegevens (hoewel er hier en daar beperkingen zijn), maar IEDEREEN die werkt in de gezondheidszorg is vanaf de eerste seconde dat zijn of haar opleiding begint al gedrild in de geheimhouding. Ook bij de schoonmakers en koffiedames is het “ horen-zien-zwijgen” principe ingebakken.

Niet alleen in topziekenhuizen als Innsbruck of AvL, en ziekenhuizen gewend aan “celebreties” zoals Bronovo in Den Haag, waar het Koninklijk Huis al sinds jaar en dag doktert, ook in gewone ziekenhuizen en artsenpraktijken werken integere mensen. Ongetwijfeld praat iemand wel eens zijn mond voorbij en misschien is iemand wel eens nieuwsgieriger dan medisch noodzakelijk is. Dit zijn echter uitzonderingen en U hoeft niet bang te zijn dat uw gegevens “ op straat liggen”.